راهنمائي براي تغذيه با شير مادر
 

شروع تغذیه با شیر مادر ظرف یک ساعت اول تولد و تغذیه انحصاری با شیر مادر در شش ماه اول میتواند جان بیش از یک میلیون نوزاد را حفظ نماید

   روش صحيح بغل كردن و پستان گرفتن شير خوار:  

در وضعيتهاي مختلف مادر (خوابيده يا نشسته) ، شانه ها و قفسه سينه شير خوار بايد روبروي پستان مادر باشد و بيني او هم سطح نوك پستان باشد.

 

دست و بازوي خود را زير سر و شانه شير خوار قرار دهيد و دست ديگر را طوري زير پستان بگذاريد كه شست روي پستان و انگشتان ديگر زير پستان قرار گيرد.

 

         چانه چسبيده به پستان

         قرار گرفتن هاله پستان در دهان

         لب تحتاني به پائين برگشته است

مكيدن نوك پستان به تنهائي موجب دريافت ناكافي شير و زخم و شقاق نوك پستان ميشود.

آرامش خاطر داشته باشيد و به توانائي خود در شير دهي ترديد نكنيد.


 
شروع به موقع تغذيه با شير مادر 

تغذيه با شير مادر را بلافاصله بعد از زايمان (و يا بلافاصله بعد از بهوش آمدن در سزارين) شروع كنيد.

 

هر چه تغذيه با شير مادر زودتر شروع شود، شانس موفقيت شير دهي بيشتر است.

  

  خطرات تغذيه با شير مصنوعي : 

        شير مصنوعي فاقد  عوامل ايمني بخش در برابر بيماريها است.

        ابتلا شير خوار را به بيماريهاي عفوني و اختلالات گوارشي و ... را بيشتر ميكند.

        زمينه ساز ابتلا به حساسيتها مثل آسم و اگزما ، چاقي مفرط ، بيماريهاي قلبي ، عروقي و ديابت در آينده است.

        كاهش بهره هوشي و تضعيف رابطه عاطفي مادر و فرزند را موجب ميشود.

شير مادر غذائي كامل و بدون جانشيني براي
 شيرخوار است.


  تغذيه انحصاري با شير مادر: 

از دادن آب ، آب قند ، شير مصنوعي و ساير مايعات و غذاها در 6 ماه اول به شير خوار بپرهيزيد. فقط شير مادر و قطره مولتي ويتامين در 6 ماه اول كافي است.

  شير مادر را تا پايان دو سالگي
 همراه با غذاهاي كمكي ادامه دهيد.
 

  تغذيه مكرر در طول شبانه روز: 

در تمام مدت شبانه روز در كنار نوزاد خود باشيد. مهمترين عامل در افزايش شير مادر ، مكيدن مكرر و تخليه مرتب پستانها بر حسب ميل و تقاضاي شير خوار در شب و روز ميباشد.

  عدم استفاده از شيشه و پستانك : 

از بكار بردن پستانك و شيشه شير جدا خودداري كنيد.

استفاده از شيشه :

        موجب كاهش ميل مكيدن شيرخوار از پستان و كاهش شير مادر ميشود.

        موجب انتقال آلودگيها و عفونتها و بيماري به شير خوار مي شود.

        فرم دندانها و قالب فكها را تغيير ميدهد.

  تشخيص كافي بودن شير مادر : 

بهترين راه تشخيص كافي بودن شير مادر ، افزايش وزن شير خوار بر اساس منحني رشد است . براي پايش رشد كودكان و اطمينان از كفايت شير خود به پزشك يا مراكز بهداشتي درماني مراجعه كنيد.

پس موارد زير را بعلت نا كافي بودن شير خود تصور نكنيد:

گريه زياد شير خوار مي تواند به علت خيس بودن كهنه ، سرد يا گرم بودن ، ملاقات بيش از حد بستگان ، بيماري يا قولنج ... باشد.

زود به زود شير خوردن به لحاظ هضم آسان و قابليت جذب بالاي شير مادر است.

مكيدن طولاني پستان ميتواند به لحاظ وضعيت نادرست پستان گرفتن شير خوار باشد و اصلاح وضعيت شير دهي مشكل را برطرف ميكند.

كم بودن شير روزهاي اول : مقدار شير روزهاي اول (آغوز) كم است اما براي نوزاد كافي ، ضروري و حياتي است و اولين واكسن او در برابر بيماريها محسوب ميشود.

كافي نبودن شير هنگام دوشيدن ملاك ميزان توليد شير نيست زيرا پستان با مكيدن شير خوار شير كافي توليد ميكند.

كوچك بودن پستانها  توليد شير به اندازه پستانها بستگي ندارد مكيدن مكرر موجب توليد شير بيشتر ميشود.

  شير دهي مادران شاغل : 

اگر شاغل هستيد:

  در تمام مدت مرخصي زايمان شير خوار را فقط با شير خود تغذيه كنيد.

  پس از بازگشت به كار ، دفعات شير دهي در عصر و شب را افزايش دهيد.

  از مرخصي ساعتي شيردهي براي تغذيه شير خوار با شير مادر در طول ساعات كار استفاده كنيد.

  شير خود را بدوشيد. تخليه مرتب پستانها به افزايش شير كمك ميكند.

شير دوشيده شده را براي براي تغذيه شير خوار ذخيره كنيد تا در زمان دور بودن از او با اين شير تغذيه شود.
شير دوشيده شده مادر را بايد با قاشق و فنجان به شير خوار بدهند.

شير دوشيده شده 8-6 ساعت در دماي اتاق
( محل خنك ) و تا 48 ساعت در يخچال و 3 ماه در فريزر قابل نگهداري است.

  روش دوشيدن شير با دست: 

  دوشيدن شير با دست بهترين روش دوشيدن است.

  فكر كردن به شير خواار و نگاه كردن به او ، استفاده هز حوله گرم و مرطوب به مدت 5 تا 10 دقيقه روي پستان و حمام كردن يا ماساژ دادن پستان به جاري شدن شير كمك ميكند.

  دست را طوري قرار دهيد كه چهار انگشت زير پستان ، درست در لبه هاله و شست در بالا و روي هاله قرار بگيرد.

  پستان را به طرف قفسه سينه فشار دهيد. .( شكل الف )

  سپس آنرا به طرف جلو بياوريد. ( شكل ب )

  بعد به قسمت لبه هاله فشار بياوريد . ( شكل ج )

  بعد جاي انگشتان را روي هاله عوض كنيد تا تمام مجاري شير تخليه شوند.

    براي خروج شير به هاله پستان بايد فشار وارد شود نه نوك آن.  

 

  براي جمع آوري شير از ليوان پلاستيكي تميز و جوشانده شده استفاده كنيد.

در صورت بروز مشكلات پستاني مثل احتقان ، زخم و شقاق پستان ... به شير دهي ادامه داده و به پزشك يا مراكز بهداشتي درماني مراجعه كنيد.